{"id":1539,"date":"2025-10-13T09:00:00","date_gmt":"2025-10-13T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539"},"modified":"2025-10-12T21:41:32","modified_gmt":"2025-10-12T21:41:32","slug":"libro-ingredienti-allergeni-aziende-alimentari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539","title":{"rendered":"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Cos\u2019\u00e8 e perch\u00e9 \u00e8 obbligatorio<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il <strong>Regolamento (UE) n. 1169\/2011<\/strong> disciplina la fornitura di informazioni sugli alimenti ai consumatori in tutti gli Stati membri.<br>In Italia, il decreto legislativo <strong>D.Lgs. 231\/2017<\/strong> ne definisce sanzioni e modalit\u00e0 operative.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il <strong>libro degli ingredienti e degli allergeni<\/strong> \u00e8 un documento obbligatorio per ogni azienda del settore alimentare. Contiene la lista completa degli ingredienti utilizzati nelle preparazioni e indica con chiarezza la presenza di <strong>allergeni<\/strong>, in conformit\u00e0 alle direttive europee e nazionali<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Chi \u00e8 obbligato ad averlo<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Devono possedere e aggiornare il registro allergeni <strong>tutti gli operatori del settore alimentare (OSA)<\/strong>: produttori, laboratori artigianali, ristoranti, mense, bar, gelaterie, panetterie e attivit\u00e0 ambulanti.<br>L\u2019obbligo si applica a <strong>prodotti confezionati e non confezionati<\/strong>, compresi gli alimenti preparati e serviti direttamente ai consumatori.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">I 14 allergeni obbligatori da indicare<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Secondo il <strong>Regolamento UE 1169\/2011<\/strong> e le linee guida dell\u2019<strong>EFSA<\/strong> e del <strong>Ministero della Salute<\/strong>, i principali allergeni alimentari sono 14:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Cereali contenenti glutine<\/li>\n\n\n\n<li>Crostacei<\/li>\n\n\n\n<li>Uova<\/li>\n\n\n\n<li>Pesce<\/li>\n\n\n\n<li>Arachidi<\/li>\n\n\n\n<li>Soia<\/li>\n\n\n\n<li>Latte<\/li>\n\n\n\n<li>Frutta a guscio<\/li>\n\n\n\n<li>Sedano<\/li>\n\n\n\n<li>Senape<\/li>\n\n\n\n<li>Semi di sesamo<\/li>\n\n\n\n<li>Anidride solforosa e solfiti<\/li>\n\n\n\n<li>Lupini<\/li>\n\n\n\n<li>Molluschi<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tali ingredienti devono essere <strong>chiaramente evidenziati<\/strong> nelle etichette o nel registro allergeni, ad esempio con il <strong>grassetto<\/strong>, un <strong>colore differente<\/strong> o <strong>sottolineatura<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Come redigere correttamente il libro ingredienti e allergeni<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il registro deve essere <strong>scritto, aggiornato e facilmente consultabile<\/strong>.<br>Ogni preparazione o prodotto deve riportare:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>elenco completo degli ingredienti in ordine decrescente di quantit\u00e0;<\/li>\n\n\n\n<li>segnalazione degli allergeni presenti;<\/li>\n\n\n\n<li>eventuali avvertenze \u201cpu\u00f2 contenere tracce di\u2026\u201d solo se supportate da analisi documentate.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nei locali di somministrazione, la documentazione deve essere <strong>a disposizione dei clienti su richiesta<\/strong> o ben visibile nel punto vendita.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sanzioni in caso di mancato adempimento<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chi non rispetta gli obblighi informativi previsti da <strong>Reg. UE 1169\/2011<\/strong> e <strong>D.Lgs. 231\/2017<\/strong> pu\u00f2 incorrere in:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sanzioni amministrative fino a 24.000 \u20ac;<\/li>\n\n\n\n<li>segnalazioni all\u2019ASL competente;<\/li>\n\n\n\n<li>rischio di sospensione dell\u2019attivit\u00e0;<\/li>\n\n\n\n<li>danni reputazionali e legali.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Perch\u00e9 essere conformi conviene<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adeguarsi alla normativa non \u00e8 solo un obbligo, ma anche un vantaggio competitivo:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>tutela della salute dei clienti;<\/li>\n\n\n\n<li>maggiore fiducia e trasparenza;<\/li>\n\n\n\n<li>riduzione del rischio sanzioni;<\/li>\n\n\n\n<li>valorizzazione dell\u2019immagine aziendale.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Essere in regola con la gestione degli <strong>ingredienti e allergeni<\/strong> \u00e8 essenziale per garantire <strong>sicurezza, legalit\u00e0 e fiducia<\/strong> nei confronti dei consumatori.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49 <strong>Hai bisogno di aiuto per redigere o aggiornare il tuo libro ingredienti e allergeni?<\/strong><br>Contattaci subito per una <strong>consulenza HACCP professionale<\/strong> e scopri come mettere in regola la tua azienda alimentare in modo semplice e conforme alla normativa vigente.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udcde <strong>Richiedi ora una consulenza gratuita<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cos\u2019\u00e8 e perch\u00e9 \u00e8 obbligatorio Il Regolamento (UE) n. 1169\/2011 disciplina la fornitura di informazioni sugli alimenti ai consumatori in tutti gli Stati membri.In Italia, &#8230; <a title=\"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539\" aria-label=\"Per saperne di pi\u00f9 su Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari\">Leggi tutto<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1540,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-50"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari - Dottoressa Francesca Tosi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Scopri tutto sul libro degli ingredienti e degli allergeni obbligatorio per le aziende alimentari: normativa, obblighi e sanzioni secondo UE 1169\/2011.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari - Dottoressa Francesca Tosi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Scopri tutto sul libro degli ingredienti e degli allergeni obbligatorio per le aziende alimentari: normativa, obblighi e sanzioni secondo UE 1169\/2011.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dottoressa Francesca Tosi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-13T09:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/francescatosi.it\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36-1024x683.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Francesca Tosi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Scritto da\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Francesca Tosi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539\"},\"author\":{\"name\":\"Francesca Tosi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/dcba0fd8ff2fd4fe380fcc4ef4f4e7e6\"},\"headline\":\"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari\",\"datePublished\":\"2025-10-13T09:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539\"},\"wordCount\":407,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36.png\",\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539\",\"url\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539\",\"name\":\"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari - Dottoressa Francesca Tosi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36.png\",\"datePublished\":\"2025-10-13T09:00:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/dcba0fd8ff2fd4fe380fcc4ef4f4e7e6\"},\"description\":\"Scopri tutto sul libro degli ingredienti e degli allergeni obbligatorio per le aziende alimentari: normativa, obblighi e sanzioni secondo UE 1169\\\/2011.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36.png\",\"width\":1536,\"height\":1024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?p=1539#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/\",\"name\":\"Dottoressa Francesca Tosi\",\"description\":\"Consulente aziendale, Haccp e sicurezza sul lavoro\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/dcba0fd8ff2fd4fe380fcc4ef4f4e7e6\",\"name\":\"Francesca Tosi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2b0f45dad04b7e997119c7210de5887cfcf1377aa46f641345929d42b77b7faf?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2b0f45dad04b7e997119c7210de5887cfcf1377aa46f641345929d42b77b7faf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2b0f45dad04b7e997119c7210de5887cfcf1377aa46f641345929d42b77b7faf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Francesca Tosi\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/francescatosi.it\\\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari - Dottoressa Francesca Tosi","description":"Scopri tutto sul libro degli ingredienti e degli allergeni obbligatorio per le aziende alimentari: normativa, obblighi e sanzioni secondo UE 1169\/2011.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari - Dottoressa Francesca Tosi","og_description":"Scopri tutto sul libro degli ingredienti e degli allergeni obbligatorio per le aziende alimentari: normativa, obblighi e sanzioni secondo UE 1169\/2011.","og_url":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539","og_site_name":"Dottoressa Francesca Tosi","article_published_time":"2025-10-13T09:00:00+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/francescatosi.it\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36-1024x683.png","type":"image\/png"}],"author":"Francesca Tosi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Scritto da":"Francesca Tosi","Tempo di lettura stimato":"3 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539"},"author":{"name":"Francesca Tosi","@id":"https:\/\/francescatosi.it\/#\/schema\/person\/dcba0fd8ff2fd4fe380fcc4ef4f4e7e6"},"headline":"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari","datePublished":"2025-10-13T09:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539"},"wordCount":407,"image":{"@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/francescatosi.it\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36.png","articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539","url":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539","name":"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari - Dottoressa Francesca Tosi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/francescatosi.it\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/francescatosi.it\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36.png","datePublished":"2025-10-13T09:00:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/francescatosi.it\/#\/schema\/person\/dcba0fd8ff2fd4fe380fcc4ef4f4e7e6"},"description":"Scopri tutto sul libro degli ingredienti e degli allergeni obbligatorio per le aziende alimentari: normativa, obblighi e sanzioni secondo UE 1169\/2011.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539#primaryimage","url":"https:\/\/francescatosi.it\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36.png","contentUrl":"https:\/\/francescatosi.it\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ChatGPT-Image-12-ott-2025-23_39_36.png","width":1536,"height":1024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/francescatosi.it\/?p=1539#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/francescatosi.it\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Libro degli ingredienti: guida completa per le aziende alimentari"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/francescatosi.it\/#website","url":"https:\/\/francescatosi.it\/","name":"Dottoressa Francesca Tosi","description":"Consulente aziendale, Haccp e sicurezza sul lavoro","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/francescatosi.it\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/francescatosi.it\/#\/schema\/person\/dcba0fd8ff2fd4fe380fcc4ef4f4e7e6","name":"Francesca Tosi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2b0f45dad04b7e997119c7210de5887cfcf1377aa46f641345929d42b77b7faf?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2b0f45dad04b7e997119c7210de5887cfcf1377aa46f641345929d42b77b7faf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2b0f45dad04b7e997119c7210de5887cfcf1377aa46f641345929d42b77b7faf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Francesca Tosi"},"url":"https:\/\/francescatosi.it\/?author=3"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1539"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1541,"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1539\/revisions\/1541"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/francescatosi.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}